Barolo
Geschiedenis, cru’s en jaargangen
Barolo komt uit een klein gebied ten zuidwesten van Alba: elf gemeenten, één druif en wijnen die jaren nodig hebben om op hun best te zijn. Hier lees je hoe Barolo zo werd, waar hij vandaan komt en waar je op let bij het kiezen.
De geschiedenis van Barolo
Van een zoete, lokale wijn tot een van de bekendste rode wijnen van Italië. De belangrijkste momenten op een rij.
-
Vóór 1850
Zoetig en licht mousserend
Nebbiolo werd laat geoogst en in de koude winter stopte de gisting vaak voortijdig. De wijn bleef daardoor zoetig, soms met een lichte prik.
-
Rond 1840
De eerste droge Barolo
Op de landgoederen van markiezin Giulia Falletti in Barolo en van graaf Cavour in Grinzane werd de wijn voor het eerst helemaal droog uitgegist. Lang werd dat toegeschreven aan de Franse wijnmaker Louis Oudart; nieuwer onderzoek wijst op Paolo Francesco Staglieno, die voor Cavour werkte.
-
Daarna
Wijn der koningen
Het koningshuis van Savoye raakte gesteld op de nieuwe droge wijn, en koning Vittorio Emanuele II kocht een landgoed in Serralunga. Zo ontstond de bijnaam: de wijn der koningen, de koning der wijnen.
-
1966 en 1980
Beschermde herkomst
In 1966 kreeg Barolo de DOC-status en in 1980, als een van de eerste Italiaanse wijnen, de DOCG: de strengste klasse, met vaste regels voor gebied, druif en rijping.
-
Jaren ’80 en ’90
Modern tegenover traditioneel
Een nieuwe generatie wijnmakers koos voor kortere gisting en kleine nieuwe vaten; anderen bleven bij grote oude vaten en lange rijping. Die tegenstelling is inmiddels verzacht, maar je proeft het verschil soms nog.
-
2010
De wijngaard op het etiket
De wijngaardnamen werden officieel vastgelegd. Een naam als Brunate of Cannubi op het etiket betekent sindsdien dat de druiven van die afgebakende plek komen.
Elf gemeenten, vijf kerndorpen
Barolo mag alleen gemaakt worden in elf gemeenten ten zuidwesten van Alba. Vijf daarvan vormen het hart: La Morra, Barolo, Castiglione Falletto, Serralunga d’Alba en Monforte d’Alba.
Elk van die vijf heeft een eigen grond en een eigen stijl: van elegant en vroeg op dronk in La Morra tot stevig en geduldig in Serralunga. Hieronder per dorp drie bekende MGA’s, en wat je van elk mag verwachten.
De vijf dorpen en hun MGA’s
Een MGA of cru is een afgebakende wijngaard met een officiële naam. Barolo telt er ruim 170. Staat zo’n naam op het etiket, dan komen de druiven van die ene plek, en dat proef je: dezelfde Nebbiolo smaakt op elke helling net iets anders. Per dorp drie bekende MGA’s, en wat ze bijzonder maakt.
La Morra
Brunate
Een zuidgerichte helling op de grens met het dorp Barolo, en een van de meest geroemde MGA’s van allemaal. Brunate verbindt de elegantie van La Morra met opvallend veel structuur: kersen, rozen en kruiden, en een lange adem.
Rocche dell’Annunziata
Steile hellingen met een zanderige, losse grond. Dat geeft Barolo’s die vooral om hun geur geroemd worden: fijn, bloemig en verfijnd, met zijdezachte tannine.
Cerequio
Een warm, beschut amfitheater naast Brunate. De wijnen zijn royaal en rond, met rijp fruit, maar houden genoeg spanning om goed te rijpen.
Barolo
Cannubi
De lange heuvel vlak bij het dorp is misschien wel de beroemdste naam van Barolo, al eeuwen bekend. De grond mengt zand en mergel, en dat geeft wijnen die geur en kracht in evenwicht brengen.
Sarmassa
Kleirijke grond die stevigere, donkerdere Barolo’s oplevert dan je in dit geurige dorp misschien verwacht. Vol en gestructureerd, met tijd nodig om zich te openen.
Bricco delle Viole
De ‘heuvel van de viooltjes’ is een van de hoogst gelegen MGA’s van Barolo. De druiven rijpen er langzaam, en dat proef je: fris, bloemig en verfijnd, met de naam waardig.
Castiglione Falletto
Rocche di Castiglione
Een smalle, steile richel met arme, kalkrijke grond. De wijnen zijn geurig en elegant, met een minerale lengte die je lang bijblijft.
Villero
Een groot, naar het zuidwesten gekeerd amfitheater. Villero levert complete Barolo’s: kracht en verfijning in balans, met veel diepte.
Monprivato
Een historische naam met een rustige, klassieke stijl: harmonieus, geurig en buitengewoon lang houdbaar.
Serralunga d’Alba
Francia
Hoog op de heuvelrug van Serralunga. Francia staat bekend om strenge, krachtige Barolo’s die tientallen jaren nodig hebben en ook krijgen.
Vigna Rionda
Een steile zuidhelling die tot de meest gewaardeerde van Serralunga hoort. Intens en tanninerijk, met een indrukwekkend bewaarpotentieel.
Lazzarito
Een warm amfitheater dat volle, rijpe Barolo’s geeft, met de stevige ruggengraat die zo typisch is voor Serralunga.
Monforte d’Alba
Bussia
Een van de grootste MGA’s, met veel verschillende hellingen. De stijl wisselt per plek, maar de wijnen zijn meestal rijk, vol en gestructureerd.
Ginestra
Hoog gelegen en naar het zuiden gekeerd. Ginestra geeft krachtige, diepe Barolo’s met de kruidige, balsamico-achtige tonen van Monforte.
Mosconi
Ten zuiden van het dorp. Dichte, donkere wijnen met zwart fruit, kruiden en vaak een hint van eucalyptus.
Wat er op een fles Barolo staat
Barolo is een DOCG: de regels liggen vast. Vier dingen die handig zijn om te weten als je een fles kiest.
- 100%
Nebbiolo. Een Barolo is altijd gemaakt van alleen deze druif.
- 38 mnd
Minimale rijping voordat hij verkocht mag worden, waarvan 18 maanden op houten vaten.
- 62 mnd
Voor een Barolo Riserva: ruim vijf jaar rijping, waarvan ook minimaal 18 maanden op houten vaten.
- MGA
De naam van de wijngaard, zoals Brunate of Cannubi. Staat die erop, dan komen alle druiven van die ene MGA.
Elk jaar een andere Barolo
Het weer bepaalt hoe een Barolo smaakt en hoe lang hij meegaat. Kies een jaar voor het verhaal erachter. De sterren zijn onze inschatting, op basis van oogstverslagen.
2022
- Het jaar
Een van de droogste en heetste jaren in decennia. De oogst kwam vroeg en was klein, omdat de stokken weinig water hadden.
- In het glas
Slankere Barolo’s dan gebruikelijk, met rijp rood fruit en soepele tannine. Minder diepte, wel veel charme.
- Drinken
Nu al prettig te drinken; op z’n best in de komende tien jaar.
Uit 2022 in onze winkel
2021
- Het jaar
Een droge, zonnige zomer, gevolgd door een september met koele nachten. Daardoor rijpten de druiven rustig en bleef de frisheid bewaard.
- In het glas
Geconcentreerd en geurig, met stevige maar fijne tannine. Veel kenners zien hier een klassiek jaar in.
- Drinken
Geef ze tijd: open vanaf ongeveer 2028, en ze gaan lang mee.
2020
- Het jaar
Een warm jaar zonder grote uitschieters, met op het juiste moment wat regen.
- In het glas
Harmonieus en sappig, met rijp fruit en ronde tannine. Toegankelijker dan een groot bewaarjaar.
- Drinken
Al vroeg plezierig; goed tot halverwege de jaren dertig.
2019
- Het jaar
Een wat koeler, regelmatig seizoen met een late oogst.
- In het glas
Fris en geurig, met strakke tannine en veel spanning: Barolo zoals hij traditioneel bedoeld is.
- Drinken
Nog even laten liggen; deze wijnen hebben een lange adem.
2018
- Het jaar
Een nat voorjaar met veel ziektedruk, daarna een warme zomer. De oogst was kleiner dan normaal.
- In het glas
Soepel, met rood fruit en minder structuur. De kwaliteit verschilt per producent; rond La Morra en Verduno vielen de wijnen vaak goed uit.
- Drinken
Nu op dronk, en goed voor de komende jaren.
2017
- Het jaar
Voorjaarsvorst, daarna een hete, droge zomer en een van de vroegste oogsten in jaren.
- In het glas
Rijp en krachtig, met stevige tannine en soms een warme afdronk. Hier loont het om een betrouwbare producent te kiezen.
- Drinken
Nu drinkbaar, op de middellange termijn op z’n best.
2016
- Het jaar
Een lang, gelijkmatig seizoen met warme dagen, koele nachten en een late oogst. Bijna alles zat mee.
- In het glas
Klassiek in alle opzichten: geurig, diep en gestructureerd, met tannine die tijd nodig heeft.
- Drinken
Begint net open te gaan, en kan nog tientallen jaren mee.
2015
- Het jaar
Een warm en zonnig jaar, met een gezonde, ruime oogst.
- In het glas
Royaal en rijp, met zachte tannine en veel fruit. Een Barolo die je niet lang hoeft te laten liggen.
- Drinken
Nu heerlijk, en kan nog jaren mee.
2014
- Het jaar
Een koele, natte zomer met hagel in delen van de zone. Een mooie september en oktober redden veel.
- In het glas
Lichter en frisser, geurig en verfijnd bij producenten die streng selecteerden.
- Drinken
Nu op dronk.
2013
- Het jaar
Een laat voorjaar en een koel seizoen, met een oogst tot ver in oktober.
- In het glas
Geurig en strak, met veel zuur en spanning. Een jaar voor liefhebbers van klassieke Barolo.
- Drinken
Nu mooi open, en nog jaren te bewaren.
2012
- Het jaar
Een wisselend voorjaar en een hete augustus.
- In het glas
Soepel en evenwichtig, met iets minder diepte dan de grote jaren eromheen.
- Drinken
Nu drinken.
2011
- Het jaar
Een warm jaar met een vroege oogst.
- In het glas
Rijp, zacht en toegankelijk, met veel fruit.
- Drinken
Nu drinken; niet te lang meer wachten.
2010
- Het jaar
Een koel jaar met een late oogst en een lange rijping aan de stok.
- In het glas
Klassiek, strak en diep, met veel tannine en zuur: een van de grote jaren van deze eeuw.
- Drinken
Nu op een prachtig punt, en nog lang houdbaar.
Barolo in onze winkel
Barolo Bricco Manzoni DOCG 2022
Silvio Grasso
Barolo Bricco Luciani DOCG 2022
Silvio Grasso
Barolo Riserva Brunate DOCG 2018
Mario Marengo
Barolo Bricco delle Viole DOCG 2018
Mario Marengo
Barolo Bricco delle Viole DOCG 2022
Mario Marengo
Welke Barolo past bij jou?
Geurig uit La Morra of krachtig uit Serralunga, nu drinken of nog laten liggen: we denken graag met je mee.
